PROTEZA NA IMPLANCIE

Pracownia protetyczna Akson prowadzi osoby po amputacji kończyny dolnej i górnej przez całą ścieżkę zaopatrzenia w protezę mocowaną bezpośrednio do kości: od pierwszej konsultacji i kwalifikacji, przez kontakt z ośrodkiem wykonującym zabieg, po rehabilitację, protezę docelową i późniejszy serwis łączników. Ten dział opisuje technologię osseointegracji oraz system OPL (Osseointegration Prosthetic Limb) produkcji Permedica S.p.A.

Osseointegracja usuwa z układu protezowego element, który jest źródłem większości problemów użytkownika protezy — lej protezowy. Tytanowy implant wprowadzony do kanału kości zrasta się z nią, a proteza zewnętrzna łączy się z nim przez adapter wyprowadzony na zewnątrz przez niewielki otwór w skórze, zwany stomią.

1995rok wejścia osseointegracji do praktyki klinicznej

ponad 1250zabiegów wykonanych na świecie

ponad 850zabiegów wykonanych przez OGA

6,93%odsetek rewizji w protokole jednoetapowym

3–4 mies.typowy czas zakończenia rehabilitacji

ponad 15 latprzewidywana trwałość implantu

Osseointegracja — montaż protezy na adapterze przezskórnym — Łączenie protezy z adapterem dwustożkowym wyprowadzonym przez stomię. Zakładanie protezy trwa kilka sekund i nie wymaga leja ani podciśnienia.

Pacjent z protezą mocowaną do implantu — Użytkownik protezy uda mocowanej do implantu. Brak leja oznacza swobodę w ubieraniu się i w codziennych czynnościach.

OPL — mocowanie wciskowe press-fit w kości udowej — Mocowanie wciskowe press-fit trzpienia OPL w kanale kości udowej.

Osseointegracja dla kogo

Rozwiązanie kierowane jest do osób, u których proteza z lejem nie spełnia swojego zadania. Materiał producenta wymienia trzy grupy wskazań: amputacja przezudowa i przezpiszczelowa kończyny dolnej oraz amputacja przezramienna kończyny górnej; powikłania po zaopatrzeniu klasyczną protezą zewnętrzną; przeciwwskazania do stosowania protezy z lejem. Warunkiem jest wystarczająca jakość kikuta kostnego, która zapewni pierwotne umocowanie trzpienia i jego zrost z kością.

Kwalifikacja nie jest decyzją jednej osoby. Materiał opisuje model kliniki wielodyscyplinarnej, w której pacjenta ocenia zespół: ocena funkcjonalna i radiologiczna, ocena psychologiczna oraz ocena bólu, a do tego kontakt i wymiana doświadczeń między pacjentami. Pełna lista wskazań i przeciwwskazań znajduje się na stronie Wskazania i przeciwwskazania.

Proteza bez leja

Część wszczepiana

Trzpień śródszpikowy (dla kończyny dolnej — udowy), osadzany metodą wciskową press-fit w kanale kości. Powierzchnia tytanowa napylana plazmowo, ukształtowana na wzór anatomii kości.

Część przezskórna

Adapter dwustożkowy wprowadzony w trzpień i zabezpieczony wewnętrzną śrubą blokującą, dokręcaną momentem 15 Nm.

Część zewnętrzna

Łącznik protezy: tuleja stożkowa, tulejka, dystalna śruba blokująca, szybkozłącze z ogranicznikiem momentu obrotowego i płytka z przesunięciem.

Przenoszenie obciążeń

Masa ciała idzie bezpośrednio przez kość udową do stawu biodrowego, a nie przez warstwy tkanek miękkich.

Protokół

OGAAP-2 — jednoetapowy: wszczepienie implantu, wytworzenie stomii i montaż większości komponentów podczas jednej operacji.

Przebieg leczenia

1. Konsultacja i kwalifikacja

Rozmowa o poziomie amputacji, dotychczasowym zaopatrzeniu i powodach, dla których lej nie działa. Ocena funkcjonalna, radiologiczna i psychologiczna w zespole wielodyscyplinarnym.

2. Planowanie leczenia

Indywidualne planowanie na podstawie badań obrazowych: dobór średnicy i długości trzpienia oraz rozmiaru adaptera dwustożkowego do anatomii pacjenta.

3. Zabieg

Protokół jednoetapowy OGAAP-2: osadzenie trzpienia metodą press-fit, przygotowanie tkanek miękkich, wytworzenie stomii i montaż adaptera.

4. Rehabilitacja

Protokół przyspieszony w trzech fazach: wstępne obciążanie od pierwszej doby, proteza treningowa około czternastej doby, proteza docelowa w tygodniach 3–6.

5. Proteza docelowa

Dopasowanie między poręczami, osiowanie dynamiczne, ustawienie rotacji przegubu kolanowego oraz układu hydraulicznego lub sterowania mikroprocesorowego.

6. Serwis i kontrole

Wymiana elementów zużywających się: sprzęgło przezskórne co dwa lata zgodnie z zaleceniem producenta, adaptery i łączniki co 2–3 lata.

OPL — budowa implantu osseointegracyjnego — Budowa systemu OPL: trzpień śródszpikowy, adapter dwustożkowy, wewnętrzna śruba blokująca, tuleja stożkowa i łącznik.

RTG implantu osseointegracyjnego w kości udowej — Zdjęcie rentgenowskie trzpienia OPL osadzonego w kości udowej.

Poręcze do nauki chodu po osseointegracji — Ćwiczenia między poręczami w trzeciej fazie rehabilitacji.

Ryzyko osseointegracji

Osseointegracja nie jest rozwiązaniem dla każdego i nie jest zabiegiem bez ryzyka. Materiał producenta podaje wprost dane o powikłaniach: w grupie 381 osseointegracji kości udowej wykonano 23 rewizje, a w grupie 166 osseointegracji kości piszczelowej — 16 rewizji. Dominującą przyczyną rewizji w kości piszczelowej było zakażenie (64% rewizji). Stomia pozostaje otwartym połączeniem skóry z implantem i wymaga codziennej pielęgnacji przez całe życie. Szczegóły: Powikłania i klasyfikacja zakażeń.

Ważne

Ta strona opisuje technologię i wyroby medyczne na podstawie dokumentacji producenta. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej ani kwalifikacji do zabiegu. O tym, czy osseointegracja jest właściwym rozwiązaniem w konkretnym przypadku, decyduje zespół kliniczny po komplecie badań.

Najczęstsze pytania

Czy po osseointegracji nadal potrzebny jest lej protezowy?

Nie. Materiał producenta określa to jako całkowite wyeliminowanie leja protezowego. Proteza łączy się bezpośrednio z adapterem wyprowadzonym przez stomię, więc znika tarcie skóry, ruchy tłokowe kikuta i problem dobowych zmian jego objętości.

Ile trwa powrót do chodzenia?

Materiał podaje zakończenie rehabilitacji w ciągu 3–4 miesięcy. Wstępne obciążanie zaczyna się w pierwszej dobie po operacji, proteza treningowa pojawia się około czternastej doby, a proteza docelowa w tygodniach 3–6. Z dwiema kulami chodzi się przez sześć tygodni, potem z jedną przez kolejne sześć.

Czy zabieg wykonuje się w jednym etapie?

System OPL pracuje w protokole jednoetapowym OGAAP-2: podczas jednej operacji osadza się komponent śródszpikowy metodą press-fit, wytwarza stomię i montuje większość komponentów. Porównanie protokołów w materiale producenta daje 17,58% rewizji dla dwóch etapów wobec 6,93% dla jednego etapu przy obserwacji ponad roku.

Jak długo służy implant?

Producent podaje trwałość implantu powyżej 15 lat. Adaptery dwustożkowe i system łączników są elementami wymienianymi co 2–3 lata, a dokumentacja techniczna OPL wymaga wymiany sprzęgła przezskórnego po dwóch latach.

Czy osseointegracja dotyczy tylko nogi?

Wskazania producenta obejmują amputację przezudową i przezpiszczelową kończyny dolnej oraz amputację przezramienną kończyny górnej. Materiał rejestrowy dotyczy w większości kości udowej i piszczelowej.

Od czego zacząć rozmowę z pracownią?

Od telefonu albo wiadomości z opisem sytuacji: poziom amputacji, rok zabiegu, dotychczasowe zaopatrzenie i konkretny problem z lejem. Na tej podstawie umawiamy konsultację w pracowni w Katowicach.

Źródła: opracowanie „Osseointegracja — prezentacja firmy i technologii” (Osseointegration International, Osseointegration Group of Australia, Permedica S.p.A.; aut. William Lu, PhD), slajdy 12–17, 22, 25, 32, 33, 36–41, 44–50; oraz „OPL Osseointegration Prosthetic Limb — Surgical Technique”, Permedica S.p.A., TCO001EN Rev. 01.0, strony 1–2. Materiały udostępnione pracowni Akson.

Czym jest osseointegracja →

Osseointegracja — proteza mocowana do kości